Wskaźnik masy ciała BMI (Body Mass Index) jest dobrze znany, każdemu kto świadomie podchodzi do swojej masy ciała. Dowiedz się czym dokładnie jest ten parametr i w jakim celu jest wykorzystywany przez dietetyków, trenerów i lekarzy.

Co to jest wskaźnik masy ciała (BMI)?

Body Mass Index jest miarą tkanki tłuszczowej opartą na wzroście i wadze badanej osoby. Lekarze i dietetycy powszechnie uważają pomiary BMI za prosty sposób na określenie, czy dany pacjent ma prawidłową czy nieprawidłową wagę, niedowagę czy nadwagę. Należy jednak pamiętać, że wynik BMI nie jest wyznacznikiem tego, ile powinieneś ważyć. Licznik BMI to raczej ogólna wskazówka.

Klasyfikacja BMI

Ogólnie rzecz biorąc, lekarze i dietetycy twierdzą, że zdrowy zakres wskaźnika masy ciała wynosi od 18,5 do 24,9. Zarówno w przypadku BMI mężczyzny, jak i BMI kobiety, pomiar poniżej 18,5 jest uważany za niedowagę, od 25 do 29,9 za nadwagę, a 30 i więcej za otyłość. Jak wyjaśnimy później, te liczby nie zawsze dokładnie odzwierciedlają stan zdrowia danej osoby, ale w przypadku populacji ogólnej sprawdzają się dość dobrze. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia, w tym wagi i składu ciała, należy zawsze skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Po określeniu swojego wskaźnika BMI normy prezentują się w ten sposób:

  • 18,5 lub poniżej jest uważane za niedowagę
  • 18,5 do 24,9 to waga normalna
  • od 25,0 do 29,9 oznacza nadwagę
  • 30 lub więcej oznacza otyłość

Jak obliczyć swój wskaźnik BMI?

Najprostszym sposobem na obliczenie BMI masy ciała jest skorzystanie z kalkulatora BMI dostępnego online, takiego jak ten. Wystarczy wpisać swoją wagę, wzrost, wiek i płeć, a kalkulator BMI wykona całą pracę za ciebie. Kalkulator nie tylko podaje Twój wskaźnik BMI, ale także zakres zdrowego BMI dla Twojego wieku i płci. Dzięki temu BMI wzór nie jest Ci potrzebny, bo komputer liczy wszystko za Ciebie.  Dostępne są również wykresy BMI, na których na jednej osi można znaleźć swój wzrost, a na drugiej wagę. Następnie należy podążać za liczbami do miejsca, w którym te punkty danych się spotykają, a wskazana liczba to wskaźnik masy ciała. Czasami te wykresy nie uwzględniają w pełni bardzo małych lub bardzo dużych wag i wzrostów, dlatego obliczanie BMI za pomocą wzoru matematycznego jest lepsze dla osób o innych niż przeciętne rozmiarach ciała. Oto jak obliczyć swój wynik BMI:

  • Wzór BMI – masa ciała (kg)/ wzrost^2 (m)

Wzór na BMI dla obu płci jest taki sam, jednak BMI norma jest inna dla dzieci.

BMI u dzieci

W przypadku dzieci i nastolatków wskaźnik masy ciała oblicza się w ten sam sposób, ale dzieli się go na kategorie percentylowe. W ten sposób dzieci są porównywane z danymi BMI innych dzieci w ich wieku i płci. Percentyle oznaczają, że dane dziecka, w tym przypadku jego wskaźnik masy ciała, są wyższe od podanej liczby. Na przykład dziecko, którego wskaźnik masy ciała znajduje się w 45. percentylu oznacza, że ma wyższy wskaźnik BMI niż 45% dzieci w jego wieku i płci. Pomiar BMI poniżej 5. percentyla jest uważany za niedowagę, od 5. do 85. percentyla jest uważany za zakres zdrowej wagi, od 85. do 95. percentyla jest uważany za nadwagę, a wskaźnik masy ciała w 95. percentylu lub wyższy jest uważany za otyłość. U dzieci przelicznik BMI różni się niż od BMI licznik dla dorosłych. Należy o tym pamiętać, zanim stwierdzi się nadwagę lub niedowagę u swojego dziecka.

Co z odsetkiem tkanki tłuszczowej w organizmie?

Wskaźnik masy ciała wykorzystuje masę ciała we wzorze, jednak niestety nie uwzględnia tego, czy masa ta pochodzi z tłuszczu, czy z beztłuszczowej tkanki mięśniowej. Sportowcy, którzy mają dużą ilość beztłuszczowej tkanki mięśniowej, mogą wydawać się dość ciężcy jak na swój wzrost, jednak wynika to po prostu z faktu, że mięśnie ważą więcej niż tłuszcz. Takie osoby mogą mieć dość wysoki wskaźnik BMI, ale nie mieć zbyt dużo tkanki tłuszczowej. W tym miejscu pojawia się procentowa zawartość tłuszczu w organizmie. Procentowa zawartość tłuszczu w organizmie to procentowa zawartość tłuszczu w organizmie. Wskaźnik BMI, obliczanie zawartości tkanki tłuszczowej oraz beztłuscowej mays ciała to najczęstsze parametry pobierane przez dietetyków w celu oszacowania stopnia odżywienia organizmu. 

Problemy zdrowotne związane z wysokim BMI

Jak zapewne wiesz, istnieje wiele zagrożeń dla zdrowia związanych z nadwagą i otyłością, o których świadczy wysoki wskaźnik masy ciała. Choć nie wiadomo dlaczego, wiele rodzajów nowotworów jest związanych z przybieraniem na wadze i niezdrowymi nawykami, które do tego prowadzą, takimi jak złe nawyki żywieniowe i brak ruchu. Innym jednym z najbardziej śmiertelnych problemów wynikających z nadwagi jest wysokie ciśnienie krwi. Gdy masz nadmiar tkanki tłuszczowej, sercu trudniej jest pompować krew do całego organizmu. Wysokie ciśnienie krwi, znane również jako nadciśnienie, może prowadzić do udarów mózgu, zawałów serca i niewydolności nerek, jeśli nie jest leczone.

Choroby serca, a otyłość

Jak wspomniano powyżej, choroby serca i udar mózgu to dwa bardzo przerażające i śmiertelne problemy zdrowotne, które często występują w wyniku wysokiego wskaźnika masy ciała. Osoby z nadwagą mają tendencję do ograniczonego przepływu krwi, wysokiego ciśnienia krwi i wysokiego poziomu cholesterolu, a wszystkie te czynniki mogą prowadzić do chorób serca i udarów. Brak ruchu i niezdrowa dieta są zazwyczaj przyczyną wysokiego BMI i często są przyczyną stwardniałych, wąskich tętnic, które prowadzą do zawałów serca. Wysokie ciśnienie krwi związane z wysokim wskaźnikiem masy ciała jest najważniejszą przyczyną udarów mózgu, dlatego utrzymanie ciśnienia krwi w ryzach poprzez utratę wagi może znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia obu tych problemów.

Cukrzyca, a wysokie BMI

Innym problemem, który może wynikać z wysokiego wskaźnika masy ciała, jest cukrzyca typu 2. Wysoki poziom cukru we krwi, który występuje po rozwinięciu się tej choroby, często prowadzi do chorób serca i nerek, udarów, ślepoty, a nawet amputacji kończyn. Na rozwój cukrzycy typu 2 szczególnie narażone są osoby, które najwięcej nadwagi mają w okolicach połowy ciała.