Celowa eliminacja grupy lub konkretnych produktów z diety, zawsze powinna być poparta koniecznością związaną ze stanem zdrowia. Przykładem jest dieta bez glutenu, dieta bez laktozy czy dieta bez ryb. Wynika to z negatywnych konsekwencji objawiających się po spożyciu konkretnych alergenów. Diety eliminacyjne zawsze wiążą się z pewnym ryzykiem powstawania licznych niedoborów w składnikach odżywczych diety. Aby świadomie podejść do tematu, warto być świadomym pewnych faktów. Czytaj uważnie!

Czym jest alergia na ryby?

Alergia na ryby to reakcja alergiczna organizmu najczęściej na gatunki takie jak tuńczyk, halibut i łosoś. Jeśli masz alergię na ryby i spożywasz mięso ryb, białka w nim zawarte pobudzają układ immunologiczny do uwolnienia histaminy, substancji chemicznej, która powoduje objawy reakcji alergicznej. Alergia na ryby jest bardzo powszechną alergią pokarmową. Wiele osób po raz pierwszy doświadcza alergii w wieku dorosłym, jednak jest ona równie powszechna u dzieci. Alergia na ryby nie jest tym samym, co alergia na skorupiaki. Ktoś kto bez konsekwencji może spożywać krewetki czy homara, może odczuwać negatywne konsekwencje po spożyciu łososia czy tuńczyka – i odwrotnie.

Objawy alergii na ryby

Reakcja alergiczna na ryby może być łagodna lub ciężka. Najczęstsze objawy alergii na ryby to mdłości, wymioty i pokrzywka. Pokrzywka jest stanem zapalnym z uniesionymi zgrubieniami na skórze. Czasami personel medyczny określa pokrzywkę jako wysypkę związaną z alergią na ryby. Możliwe jest wystąpienie pewnych objawów przy jednym rodzaju ryby i innego zestawu objawów przy innym rodzaju ryby. Typowe objawy alergii na ryby obejmują:

  • Wymioty
  • Nudności
  • Pokrzywka
  • Ból brzucha
  • Biegunka
  • Opuchlizna
  • Swędzenie oczu
  • Łzawiące oczy
  • Opuchnięte oczy
  • Światłowstręt
  • Kaszel

Wstrząs anafilaktyczny jest poważną reakcją na alergię na ryby, która wymaga pilnej pomocy medycznej. Objaw ten występuje zazwyczaj natychmiast po kontakcie z rybami. Duszność, problemy z połykaniem, chrypka, ucisk w gardle, problemy z oddychaniem i omdlenia są oznakami wstrząsu anafilaktycznego. Wstrząs anafilaktyczny może być poważnym zagrożeniem dla życia.

Alergia, a nietolerancja

Nietolerancja ryb to nie to samo co alergia na ryby. W przeciwieństwie do alergii na ryby, nietolerancja ryb jest zwykle tymczasowa, nie zagraża życiu, a objawy występują tylko wtedy, gdy jesz ryby. Narażenie na kontakt z rybami zazwyczaj nie powoduje objawów. Objawy nietolerancji ryb są zazwyczaj stopniowe, a nie natychmiastowe i mogą wystąpić jedynie kiedy osoba spożyje naprawdę duże ilości ryb. Alergia zawsze wiąże się z objawami ze strony układu immunologicznego i jest niezależna od ilości spożytego produktu. Nietolerancja jest zależna od stężenia konkretnych alergenów w organizmie i może powodować tylko nieliczne objawy, najczęściej ze strony układu pokarmowego.

Przyczyny

Alergie na ryby powstają w wyniku błędnej reakcji układu odpornościowego na pewne białka zawarte w rybach jako substancje szkodliwe lub zagrożenie. Twój układ odpornościowy uwalnia wtedy histaminę, substancję chemiczną, która wywołuje objawy alergii na ryby. Reakcje alergiczne wystąpiły w przypadku następujących rodzajów ryb:

  • Tuńczyk
  • Łosoś
  • Halibut
  • Flądra
  • Okoń
  • Dorsz
  • Miecznik
  • Tilapia
  • Plamiak
  • Morszczuk
  • Pstrąg
  • Śledź
  • Szczupak

Alergia na ryby i alergia na skorupiaki, choć podobne w nazwie, nie są ze sobą powiązane. Należy również unikać produktów rybnych, takich jak olej rybny, paluszki rybne i żelatyna rybna, która jest wykonana z rybiej skóry i ości. Ryby mogą również pojawić się w nieoczekiwanych produktach spożywczych.

Dieta bez ryb

Zastępując alergen pokarmowy, musisz skupić się na włączeniu do swojej diety różnorodnych pokarmów, które zawierają składniki odżywcze brakujące w wyniku wyeliminowania problematycznego pokarmu.

  • Składniki odżywcze w rybach różnią się w zależności od gatunku. Ogólnie rzecz biorąc, ryby są ważnym źródłem między innymi białka, niacyny, witaminy B12, fosforu, selenu i kwasów tłuszczowych omega 3. Jeśli eliminujesz ryby z diety, stosuj zamiennie różne rodzaje tych pokarmów:
  • Białko: mięso, drób, produkty mleczne, jaja, fasola, rośliny strączkowe, orzechy, nasiona.
  • Niacyna: kurczak, wieprzowina, wołowina, jagnięcina, indyk, produkty sojowe, nasiona, orzeszki ziemne, fasola, rośliny strączkowe, jaja, produkty mleczne, produkty pełnoziarniste
  • Witamina B12: produkty mleczne, jaja, wołowina, jagnięcina, wieprzowina, kurczak, indyk, jak również wzbogacone płatki śniadaniowe, drożdże i napoje
  • Fosfor: indyk, nasiona, orzechy, produkty pełnoziarniste, fasola, rośliny strączkowe, produkty mleczne
  • Selen: Orzechy brazylijskie, wieprzowina, wołowina, indyk, jaja, jagnięcina, kurczak, pszenica, nasiona słonecznika, jęczmień
  • Kwasy tłuszczowe Omega 3: nasiona lnu, orzechy włoskie, olej sojowy, olej rzepakowy, olej z alg, produkty sojowe, produkty wzbogacone w DHA.

W przypadku suplementowania jakikolwiek witamin i minerałów zawsze warto się upewnić czy dany suplement nie został wyprodukowany na bazie oleju rybnego. Przy osterj alergii na ryby, nawet tak niewlekia ilość olej, jaka jest zawarta w jednej kapsułce, może wywołać naprawdę niebezpieczne objawy. W przypadku ataku anafilaktycznego konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczne.

Algi jako zamiennik ryb w diecie

Przypominający zapach morza, typowo pikantny i słony smak alg może nadać daniu szczególny charakter, czyniąc z niego dobry zamiennik ryby. Wodorosty, nori, czy wakame – algi sprawiają, że ryba staje się zbędna – w zupach, sałatkach i daniach z ryżu. Producenci wegańskich burgerów i paluszków rybnych również korzystają z morskiego smaku alg. Algi nie tylko przemawiają do naszych kubków smakowych, ale oferują również dodatkowe korzyści zdrowotne, w tym cenne minerały, witaminy, przeciwutleniacze i kwasy tłuszczowe omega-3. Ze względu na wysoką zawartość jodu, algi powinny być spożywane z umiarem (zawartość jodu, jak również maksymalna dzienna dawka spożycia, są zwykle podane na opakowaniu). Algi są dostępne na rynkach ekologicznych, w sklepach ze zdrową żywnością i niektórych supermarketach. Szczególnie duży wybór oferują sklepy azjatyckie.